
پروژۀ لرزه نگاری سراجۀ قم :
عملیات لرزه نگاری دو بعدی ناحیۀ سراجۀ قم ، بنا بدرخواست مدیریت اکتشاف شرکت ملّی نفت ایران ( NIOC ) ، توسط شرکت عملیات اکتشاف نفت (OEOC) ، در منطقه ای بوسعت 1279 کیلومتر مربع و با هدف مطالعه زمین ساخت هیدروکربور در تشکیلات قم و شمشک ناحیۀ سراجه ، در شهریور ماه سال 1380 شروع و در تاریخ آذر ماه همان سال خاتمه یافت .
منطقۀ مطالعاتی پروژه در منطقۀ باتلاقی دریاچۀ نمک ، در استان قم واقع شده که از شمال به کوه سفید قم ، از جنوب به کمپ بهره برداری سراجه ، از شرق به دریاچۀ نمک و از غرب به بیابانهای سراجه منتهی می شود . از نظر زمین شناسی ، تشکیلات قم بطرف شرق ناحیه مورد مطالعه نازکتر شده که حاکی از فرونشینی آهسته بخش شرقی ناحیه مذکور می باشد . بنابراین ، می توان اظهار نمود که طبقات عمیق تر ( تشکیلات شمشک ) می تواند به عنوان منشاء مواد هیدروکربوری محسوب گردد.
عملیات لرزه نگاری دو بعدی ناحیۀ سراجۀ قم ، بنا بدرخواست مدیریت اکتشاف شرکت ملّی نفت ایران ( NIOC ) ، توسط شرکت عملیات اکتشاف نفت (OEOC) ، در منطقه ای بوسعت 1279 کیلومتر مربع و با هدف مطالعه زمین ساخت هیدروکربور در تشکیلات قم و شمشک ناحیۀ سراجه ، در شهریور ماه سال 1380 شروع و در تاریخ آذر ماه همان سال خاتمه یافت .
منطقۀ مطالعاتی پروژه در منطقۀ باتلاقی دریاچۀ نمک ، در استان قم واقع شده که از شمال به کوه سفید قم ، از جنوب به کمپ بهره برداری سراجه ، از شرق به دریاچۀ نمک و از غرب به بیابانهای سراجه منتهی می شود . از نظر زمین شناسی ، تشکیلات قم بطرف شرق ناحیه مورد مطالعه نازکتر شده که حاکی از فرونشینی آهسته بخش شرقی ناحیه مذکور می باشد . بنابراین ، می توان اظهار نمود که طبقات عمیق تر ( تشکیلات شمشک ) می تواند به عنوان منشاء مواد هیدروکربوری محسوب گردد.
بمنظور رسیدن به این اهداف ، در مجموع هشت خط لرزه نگاری با طراحی 154 کیلومتر در این ناحیه برداشت گردید . میزان برداشت انعکاسی در پایان پروژه 3425 مورد ، پیشروی 137000 متر ، برداشت انکساری به تعداد 54 مقطع و مجموع حفاری انجام شده نیز 23922 متر بوده است ، برداشت داده های بازتابی نیز بوسیلۀ سیستم رکوردینگ Sercel SN 388 با 96 کانال و پوشش 4800 % صورت گرفته و از دینامیت بعنوان منبع انرژی در داخل چاههای کم عمق استفاده شده است . جهت شناسائی لایه های سطحی نیز از دستگاه Terraloc MK 6 ساخت شرکت ABEM استفاده گردید . از طرفی با توجه به اینکه ناحیۀ مورد مطالعه در مناطق باتلاقی واقع شده است ، دستگاههای باگی حفاری باتلاق پیما ، در خصوص این مناطق مورد استفاده قرار گرفت .
همچنین ، در تمامی موارد مذکور ، رعایت اصول ایمنی (HSE) بر طبق استانداردهای پذیرفته شده ، از مهمترین و اساسی ترین پارامتر هائی بوده که مد نظر قرار گرفته است .
پروژۀ لرزه نگاری بلوک مهـر :
عملیات لرزه نگاری دو بعدی ناحیۀ بلوک مهر ، بنا بدرخواست شرکت اتریشی (OMV) ، توسط شرکت عملیات اکتشاف نفت (OEOC) ، در تاریخ بهمن ماه سال 1380 با هدف مطالعه ساختمان بلوک مهر و تاقدیس مشتاق شروع و در دیماه سال 1381 پایان یافت .
منطقۀ عملیات در استان خوزستان ، محدودۀ شهرستان بُستان ، سوسنگرد ، حمیدیه و تنگه چزابه بوسعت 3223 کیلومتر مربع واقع شده است .
در منطقۀ مورد مطالعه ، عوارض طبیعی شامل تپه های ماسه بادی شدید ، پارک جنگلی ، کوهستان ، رودخانه ها و عوارض مصنوعی ، شامل مناطق کشاورزی ، کانالهای متعدد بزرگ آب ، جاده های ارتباطی شهر و روستا ، مناطق نظامی بوده است . یکی از نکات مهم در این پروژه بیش از 80 % خطوط لرزه نگاری در منطقه آلوده به مین و مواد انفجاری باقیمانده از جنگ تحمیلی است که کلیۀ این خطوط پاکسازی و در طی عملیات پاکسازی و لرزه نگاری هیچگونه اتفاق ، خسارات مالی و جانی به پرسنل و تجهیزات وارد نیامده است .
از نظر زمین شناسی ، تاقدیس مهر که از نقطه نظر ژئوفیزیکی بلوک مهر خوانده می شود ، از جمله تاقدیسهای زیر سطحی مشترک بین ایران و عراق میباشد . از آنجائی که این تاقدیس زیر سطحی است ، برون زدگی آن در منطقه قلۀ تاقدیس به سازندهای گچساران ، میشان و آغاجاری ختم می گردد که در منطقۀ لولا ، فقط آغاجاری دیده می شود . نزدیکترین تاقدیس حفاری شده به آن ، تاقدیس مشتاق یا میشداغ با برون زدگی آغاجاری – بختیاری در منطقه قلۀ است که از نظر ساختمان ، در سطح ، گسلهای سطحی متعددی باعث بهم خوردن وضع لایه ها ( شیب و امتداد آنها ) در نزدیکی قله شده است .
بمنظور رسیدن به اهداف مذکور ، در مجموع 5 / 975 کیلومتر اطلاعات لرزه نگاری برداشت شده است . میزان برداشت انعکاسی در پایان پروژه 16435 اندازه گیری با پیشروی 5 / 975 کیلومتر و تعداد اندازه گیری سر چاهی 113 (Uphole) بوده است .
سیستم ثبت اطلاعات لرزه نگاری در این ناحیه Sercel SN 388 با 240 کانال و پوشش 6000 % بوده و چشمۀ انرژی ، دینامیت در نظر گرفته شده است . بر حسب تنوع جنس زمین ، از قبیل ماسۀ بادی ، زمینهای زراعی و کوهستان از دستگاههای حفاری باگی ، حفاری سنگین اینترناش مدل 5000 و چکشی (Jack Hammer) نیز استفاده گردیده است .
در طی برداشت اطلاعات لرزه نگاری نیز از نرم افزار VISTA برای کنترل کیفیت داده های (QC) لرزه ای استفاده شده است . همچنین ، در تمامی موارد مذکور ، رعایت اصول ایمنی (HSE) بر طبق استانداردهای پذیرفته شده ، از مهمترین و اساسی ترین پارامتر هائی بوده که مد نظر قرار گرفته است .

No comments:
Post a Comment